SATA, Seri (IDE) ve Floppy Kablolarına Derinlemesine Bakış
SATA Kabloları
Serial Advanced Technology Attachment (SATA) kabloları, günümüz bilgisayar sistemlerinde sabit disk sürücüleri (HDD), katı hal sürücüleri (SSD) ve optik disk sürücülerini (CD/DVD/Blu-ray) anakarta bağlamak için kullanılan modern standarttır. SATA arayüzü, paralel arabirim olan IDE'nin yerini almış olup, daha yüksek veri aktarım hızları, daha ince ve esnek kablolar, daha az pin sayısı ve 'çalışırken değiştirme' (hot-swapping) gibi avantajlar sunar.
SATA Veri Kabloları
SATA veri kabloları, genellikle L şeklinde bir kilitleme mekanizmasına sahip 7 pinli konnektörlere sahiptir. İnce yapısı sayesinde kasa içinde hava akışını engellemez ve daha estetik bir kablo düzenlemesi sağlar. SATA, gelişim sürecinde farklı versiyonlara ayrılmıştır:
- SATA I (SATA 1.5 Gbps): Saniyede 150 megabayta (1.5 Gigabit/s) kadar teorik aktarım hızı sunar. İlk SATA standardıdır.
- SATA II (SATA 3 Gbps): Saniyede 300 megabayta (3 Gigabit/s) kadar teorik aktarım hızı sunar. NCQ (Native Command Queuing) gibi özelliklerle performansı artırılmıştır.
- SATA III (SATA 6 Gbps): Saniyede 600 megabayta (6 Gigabit/s) kadar teorik aktarım hızı sunar. Modern SSD'lerin tam potansiyelini kullanmak için bu hız standardı gereklidir.
Tüm SATA veri kablosu versiyonları, fiziksel olarak birbiriyle uyumludur ve geriye dönük uyumluluk sunar. Yani bir SATA III kablosunu SATA I veya II cihazlarla kullanabilirsiniz, ancak hız en yavaş bağlantı noktasına göre sınırlanacaktır.
SATA Güç Kabloları
SATA güç kabloları, depolama birimlerine elektrik sağlamak için kullanılır ve 15 pinli, L şeklinde bir konnektöre sahiptir. Bu konnektör, cihaza 3.3V, 5V ve 12V olmak üzere üç farklı voltaj seviyesi sağlar. Genellikle güç kaynaklarından doğrudan çıkan veya Molex konnektörlerden SATA güce dönüştürücü adaptörler aracılığıyla temin edilir.
Seri (IDE/PATA) Kabloları
Paralel Advanced Technology Attachment (PATA), yaygın olarak IDE (Integrated Drive Electronics) olarak bilinen bu arayüz, SATA'dan önceki nesil depolama ve optik sürücü bağlantı standardıdır. Geniş, şerit benzeri yapısı ve paralel veri aktarım yöntemiyle karakterize edilir.
IDE Veri Kabloları
IDE veri kabloları, 40 pinli (bazı eski modeller 80 telli versiyonlarda 40 pinli konektörlere sahiptir) konnektörlere sahiptir ve bir kabloya iki adede kadar cihaz (bir ana (master) ve bir yardımcı (slave) cihaz) bağlanabilir. Cihazların master/slave ayarı genellikle jumper'lar aracılığıyla yapılır. En yaygın IDE hız standartları ATA/33, ATA/66, ATA/100 ve ATA/133'tür, saniyede 133 megabayta kadar teorik hız sunar. Günümüzde nadiren yeni sistemlerde görülse de, eski bilgisayarların bakımı veya özel endüstriyel ekipmanlar için hala önemini korumaktadır.
IDE Güç Kabloları (Molex)
IDE cihazları, genellikle 4 pinli Molex konnektörler aracılığıyla güç alır. Bu konnektörler, cihaza 5V ve 12V sağlamak üzere tasarlanmıştır. Molex konnektörler sadece IDE sürücüler için değil, aynı zamanda bilgisayar kasası fanları, bazı eski ekran kartları ve çeşitli çevre birimleri için de yaygın olarak kullanılmıştır.
Floppy Kabloları
Floppy disk sürücüleri, günümüz bilgisayar sistemlerinde neredeyse tamamen terk edilmiş olsa da, bazı retro sistemler veya özel uygulamalar için hala bir niş kullanım alanına sahiptir. Bu sürücülerin kendine özgü veri ve güç kabloları bulunur.
Floppy Veri Kabloları
Floppy veri kabloları, 34 pinli bir konnektöre sahiptir ve genellikle iki sürücüye (A ve B) bağlanacak şekilde tasarlanmıştır. Kablonun ortasında, sürücü A ve B'yi birbirinden ayırmak için kullanılan bir bükülme (twist) özelliği bulunur. Bu kablolar, çok düşük veri aktarım hızlarına sahiptir ve sadece disket sürücüleriyle uyumludur.
Floppy Güç Kabloları
Floppy sürücüler için kullanılan güç konnektörleri, Molex konnektörlerden daha küçük olan özel 4 pinli Berg konnektörleridir. Genellikle bir Molex güç kablosundan bir dal olarak veya güç kaynağının kendi kablolarında bulunur. Bu konnektörler, floppy sürücülerine 5V ve 12V güç sağlar.