Yeni bir araştırmanın sonuçları, evli olup boşanma endişesi yaşayan babaların zamanla siyasi kurumlara karşı güvenlerinin azaldığını ortaya koyuyor. Acta Sociologica dergisinde yayımlanan bu çalışma, aile istikrarsızlığına dair kişisel korkuların, bireylerde hükümet aktörlerine karşı genel bir memnuniyetsizliğe yol açabileceğini gösteriyor. Bulgular, siyasi güvensizliğin geleneksel ekonomik açıklamaların ötesinde, erkekler için özgün bir kaynaktan beslenebileceğine işaret ediyor.
Oslo Üniversitesi'nde Siyaset Bilimi Profesörü ve Doktora Çalışmaları Başkanı Staffan Kumlin tarafından yürütülen bu araştırma, Batı demokrasilerinde giderek artan siyasi cinsiyet farklılıklarını daha iyi anlamak amacıyla gerçekleştirildi. Kumlin, özellikle popülist partilere verilen desteğin ve ana akım kurumlara duyulan güvenin arttığına dair yoğunlaşan küresel tartışmaların bu araştırmayı tetiklediğini belirtiyor. Mevcut açıklamaların, özellikle genç ve orta yaşlı bireyler arasındaki bu uçurumları tam olarak açıklayamadığını vurgulayan Kumlin, eksik parçaları bulmak için dikkatini işgücü piyasasından ve kültürel tartışmalardan aile alanına kaydırdı.
Siyasi Güvensizliğin Kaynağı Olarak Aile İçi İstikrarsızlık
Ayrılık Korkusu ve Siyasi Yansımaları
Boşanmanın nadiren ani bir olay olduğunu, aksine psikolojik sıkıntının biriktiği uzun bir çalkantı dönemi olabileceğini belirten sosyologlar, Kumlin'in bu tür kişisel endişelerin, hukuki veya fiziksel bir ayrılık gerçekleşmeden bile siyasi sonuçlar doğurabileceği hipotezini destekliyor. Modern refah devletlerinin vatandaşların refahı konusunda önemli bir sorumluluk üstlendiği göz önüne alındığında, bireylerin kişisel sıkıntı yaşadıklarında bunu genel bir siyasi hayal kırıklığı olarak ifade etme eğiliminde oldukları görülüyor. Bireyler, mücadelelerinden hangi devlet kurumunun sorumlu olduğunu net olarak bilmediğinde, kişisel endişeleri genelleşmiş bir güvensizlik olarak ortaya çıkabiliyor. Kumlin, ilişki istikrarsızlığının neden bu tepkiye yol açabileceğini ve bu etkilerin cinsiyetler arasında nasıl farklılaşabileceğini inceledi.
Kumlin'in iki temel fikri vardı. İlk olarak, çiftler arasındaki siyasi iletişimin kaybı rol oynayabilir. Batı ülkelerinde kadınların artık daha fazla oy kullandığı ve siyasi güvenlerinin daha yüksek olduğu düşünüldüğünde, kötü giden ilişkilerdeki erkeklerin eşlerinin olumlu vatandaşlık etkisinden mahrum kalabileceği öne sürülüyor. Bu çapraz cinsiyet sosyalleşmesinin kaybının, erkeklerde siyasi güvenin azalmasına yol açabileceği teorik olarak ifade ediliyor.
Boşanma Sonrası Erkek ve Kadınların Farklı Deneyimleri
İkinci fikir ise boşanma sonrası erkek ve kadınların karşılaştığı farklı gerçeklere dayanıyor. Kadınlar genellikle boşanma sonrası daha sert ekonomik düşüşler yaşarken, bunun temel nedeni mevcut gelir eşitsizlikleri olarak gösteriliyor. Ancak önceki araştırmalar, kadınların kişisel ekonomik şikayetlere bağlı olarak siyasi görüşlerini değiştirme olasılıklarının daha düşük olduğunu gösteriyor. Erkekler ise sıklıkla derin sosyal dışlanma ve ebeveynlik rolünde azalma ile karşı karşıya kalıyor, zira çocuklar ayrılık sonrası genellikle anneleriyle daha fazla vakit geçiriyor. Geçmiş veriler, erkeklerin bu ailevi bağların kaybına çok olumsuz tepki verdiğini gösterdiğinden, Kumlin boşanma korkusunun özellikle babalar arasında siyasi güvensizliği artıracağını öngördü.
Araştırma Yöntemi ve Bulguları
Bu hipotezleri test etmek için Kumlin, aynı grup insanla üç yıl boyunca tekrarlanan görüşmeler yapılan Norveç'teki bir anket verisini kullandı. Bu araştırma tasarımı, bilim insanlarının bireylerin tutumlarının zaman içinde nasıl değiştiğini gözlemlemesine olanak tanıyan uzunlamasına panel çalışma olarak biliniyor. Veriler 2014, 2015 ve 2017 yıllarında üç dalga halinde toplandı. İlk örneklem 5.420 katılımcıdan oluşurken, ikinci dalgada bu bireylerin çoğu korundu ve yeni katılımcılarla birlikte toplam 5.008 kişiye ulaşıldı. Son dalga ise daha önce katılan 1.560 kişiyi içeriyordu. Katılımcılar on sekiz ila yetmiş beş yaş arası yetişkinlerdi ve farklı yaşam evrelerindeki Norveç nüfusunu geniş bir şekilde temsil ediyordu.
Ankette katılımcılara, önümüzdeki on iki ay içinde eşlerinden ayrılma olasılıklarının ne kadar yüksek olduğu soruldu. Katılımcılar, hiç olası değil'den çok olası'ya kadar dört noktalı bir ölçekte yanıt verdi. Kumlin, ilişki istikrarsızlığının spesifik etkisini izole etmek için yoksulluk, işsizlik veya kötü sağlık gibi diğer öznel endişeleri de hesaba kattı. İlişki cevaplarındaki varyasyonun büyük çoğunluğu, sıfır risk algılayanlar ile hafif risk algılayanlar arasındaydı. Hukuki bir boşanmanın yakın olduğuna dair kesinlik hissi duyan katılımcı çok azdı. Siyasi güvensizliği ölçmek için çalışmada, katılımcıların siyasi partilere, ulusal parlamentoya, ulusal hükümete ve yerel belediyelerine olan güvenlerini derecelendirdikleri dört anket maddesinin birleştirildiği bir endeks kullanıldı.
Bulguların Analizi ve Cinsiyet Farklılıkları
Bulguları değerlendirmek için Kumlin, kısa vadeli duygusal tepkileri tutumlardaki uzun vadeli değişimlerden ayırmak üzere tasarlanmış istatistiksel modeller kullandı. Analiz, algılanan boşanma riskinin tüm katılımcılar üzerinde homojen bir etkiye sahip olmadığını gösterdi. Evli kadınlarda veya çocuksuz evli erkeklerde yaygın bir olumsuz siyasi güven etkisi gözlenmedi. Sağlık veya istihdamla ilgili diğer öznel endişeler de siyasi güvende cinsiyete özgü farklılıklara neden olmadı. Bunun yerine, veriler ilişki istikrarsızlığının siyasi sonuçlarının büyük ölçüde babalara özgü olduğuna dair kanıtlar sunuyor. Kumlin, kalıcı boşanma endişesinin, bu demografik grupta normalde görülen standart siyasi güven gelişimini ortadan kaldırdığını buldu.
Çocuk sahibi olan, eğitim seviyesi yüksek ve istikrarlı bir ilişkisi olan erkekler genellikle yıllar geçtikçe daha fazla siyasi güven geliştirir. Ancak bu yüksek eğitimli babalar boşanma riski algıladığında, bu olumlu eğilim ortadan kalktı. Düşük eğitim seviyesine sahip babalar için ise ilişki kaygısıyla geçen her yıl, siyasi güvenlerini aktif olarak aşağı çekti. Kumlin, "Sürekli algılanan boşanma riski ile zaman içinde siyasi güven kaybı arasındaki bağlantı, çocuklu evli erkekler arasında anlamlı ve oldukça sağlamdır" dedi. Bu bağlantının en iyi ihtimalle orta derecede güçlü olduğunu ekleyen Kumlin, varlığının bile önemli olduğunu, çünkü öznel endişelerin siyasi açıdan ne kadar etkili olabileceğini gösterdiğini belirtti. Hukuki ve fiziksel olarak tamamlanmış bir ayrılığın bile, altında yatan düşünce süreçlerinin yüzeye çıkması için yeterli olmadığını vurguladı.
Gelecek Araştırmalar ve Etki Analizi
Kumlin ayrıca, bu siyasi güvensizliğin sadece insanlığa genel olarak inancı kaybetmenin bir yan ürünü olup olmadığını da kontrol etti. Siyasi güvenin azalmasının, genelleştirilmiş sosyal güventen bağımsız olarak gerçekleştiğini buldu. Bu durum, babaların sadece genel olarak insanlara karşı kuşkucu hale gelmediğini, aksine demokratik kurumlara özgü bir hayal kırıklığı geliştirdiğini gösteriyor.
Çalışma yeni bir perspektif sunsa da bazı sınırlılıkları bulunuyor. Araştırma, gözlemsel anket verilerine dayanıyor; bu da nüfustaki doğal değişimleri izlediği ancak neden-sonuç ilişkisini kesin olarak kanıtlayamadığı anlamına geliyor. Kişinin hem evliliği hakkında endişelenmesine hem de hükümete güvensiz olmasına aynı anda neden olabilecek ölçülmeyen faktörlerin (örneğin, altta yatan kişilik özellikleri) olasılığı mevcut. Gelecekteki araştırmalar, aileleri daha uzun bir süre boyunca daha fazla anket dalgasıyla izleyerek bu bulguları genişletebilir. Araştırmacılar ayrıca, erkeklerin aile istikrarsızlığı ile hükümet aktörleri arasında yaptığı tam bilişsel sıçramaları araştırabilirler. Kumlin, nihayetinde kamuoyunun "aile hayatına dahil olmanın, bakım görevlerinin ve ebeveynlik katılımının demokratik katılım ve güven üzerinde etkili olabileceğini, özellikle erkekler arasında bunun daha belirgin olduğunu" fark etmesini umuyor.
Etki Analizi
Bu araştırma, siyasi güvensizlik ve katılım üzerindeki geleneksel sosyoekonomik ve kültürel faktörlerin ötesinde, bireylerin kişisel yaşamlarındaki istikrarsızlıkların, özellikle ailevi sorunların, toplumsal ve siyasi tutumlarını nasıl şekillendirebileceğine dair önemli bir bakış açısı sunmaktadır. Babaların boşanma korkusunun siyasi kurumlara güvenini azaltması, politika yapıcıların ve toplumsal araştırmacıların, vatandaşların siyasi davranışlarını anlamak için aile kurumu dinamiklerini ve kişisel refahın siyasi yansımalarını daha derinlemesine incelemeleri gerektiğini göstermektedir. Bu bulgular, toplumsal refah ve siyasi istikrar arasındaki karmaşık ilişkiyi vurgulamakta ve aile politikalarının sadece bireysel refahı değil, aynı zamanda genel siyasi iklimi de etkileyebileceği gerçeğini ortaya koymaktadır.
