Parçacık Sayıcıları Teknik Özellikleri
Çalışma Prensibi
Parçacık sayıcıları genellikle lazer ışık saçılımı prensibiyle çalışır. Örneklenen hava akışı, odaklanmış bir lazer ışınına maruz bırakılır. Hava içindeki partiküller lazer ışınını saçtığında, bu saçılan ışık bir fotosensör tarafından algılanır. Saçılan ışığın yoğunluğu partikülün boyutuna, sensöre ulaşma süresi ise partikülün hızına bağlıdır. Bu veriler, özel algoritmalarla işlenerek partikül boyutu ve sayısı hakkında bilgiye dönüştürülür. Daha büyük partiküller daha fazla ışık saçarken, daha küçük partiküller daha az ışık saçar. Bu sayede cihaz, farklı boyutlardaki partikülleri ayırt edebilir.
Ölçüm Parametreleri
Temel ölçüm parametreleri arasında partikül boyutu kanalları ve partikül konsantrasyonu bulunur. Cihazlar genellikle 0.1 µm, 0.3 µm, 0.5 µm, 1.0 µm, 2.5 µm, 5.0 µm, 10.0 µm gibi belirli boyut eşiklerinde partikülleri sayabilir. Kanal sayısı arttıkça, partikül boyut dağılımı hakkında daha detaylı bilgi elde edilir. Partikül konsantrasyonu ise metreküp başına veya fitküp başına düşen partikül sayısı olarak ifade edilir.
Hava Akış Hızı ve Örnekleme
Parçacık sayıcılarının kritik bir özelliği, örnekleme hava akış hızıdır. Standart uygulamalar için yaygın olarak kullanılan akış hızları 28.3 litre dakika (1.0 CFM) ve 50 litre dakika (1.77 CFM)’dir. Bu akış hızları, temiz oda standartları ISO 14644 veya GMP kurallarına uygun ölçümler yapabilmek için belirlenmiştir. Yüksek akış hızı, daha kısa sürede daha büyük hava hacimlerinin örneklenmesine olanak tanır, bu da düşük konsantrasyonlardaki partiküllerin daha güvenilir bir şekilde tespit edilmesine yardımcı olur. Doğru ve tutarlı örnekleme, ölçüm sonuçlarının doğruluğu açısından hayati öneme sahiptir. Örnekleme süresi, örneklenen hacme ve partikül konsantrasyonuna bağlı olarak ayarlanabilir.
Veri Yönetimi ve Bağlantı
Modern parçacık sayıcıları, ölçüm verilerini depolamak ve analiz etmek için gelişmiş özellikler sunar. Dahili bellek, binlerce ölçüm kaydını saklayabilir. USB, Ethernet, RS232 veya Wi-Fi gibi çeşitli bağlantı seçenekleri, verilerin bilgisayarlara veya merkezi izleme sistemlerine aktarılmasını kolaylaştırır. Bazı modellerde, ölçüm raporlarını doğrudan yazdırabilme özelliği veya entegre yazılımlar aracılığıyla detaylı analiz yapabilme yeteneği bulunur. Bu özellikler, uzun vadeli izleme ve trend analizi için elzemdir.
Uygulama Alanları ve Standartlar
Parçacık sayıcıları, temiz odaların ISO 14644 standartlarına uygunluğunu doğrulamak, ilaç üretim tesislerinde GMP ve FDA regülasyonlarına riayet etmek, HVAC sistemlerinin performansını kontrol etmek, elektronik üretiminde mikrokontaminasyonu izlemek ve genel iç hava kalitesi değerlendirmeleri yapmak gibi geniş bir yelpazede kullanılır. Özellikle farmasötik ve mikroelektronik endüstrileri, ürün kalitesini ve verimini doğrudan etkileyen partikül kontaminasyonuna karşı son derece hassastır. AB GMP Ek 1 gibi sektöre özel düzenlemeler, partikül sayımının nasıl yapılacağını ve limitlerini belirler. Cihazlar, bu standartlara uygun kalibrasyon ve doğrulama süreçlerinden geçmelidir.