Freze Makinesi Parçaları ve Aksesuarları Teknik Detaylar
Freze Makinesi Kesici Takımları
Freze makinelerinin temel işleme elemanları olan kesici takımlar, işlenecek malzemenin türüne, istenen yüzey kalitesine ve talaş kaldırma oranına göre farklılık gösterir. Parmak frezeler, alın frezeler, T kanallı frezeler ve form frezeler başlıca kesici takım çeşitlerindendir. Parmak frezeler genellikle yan ve kanal frezeleme işlemlerinde kullanılırken, alın frezeler geniş yüzeylerin düzeltilmesinde etkilidir. Kesici takım malzemesi genellikle HSS (Yüksek Hız Çeliği) veya Karbür (Sert Metal) olabilir. Karbür takımlar, yüksek sıcaklık ve aşınma direncine sahip olup daha sert malzemelerde ve yüksek kesme hızlarında tercih edilir. Kaplamalar ise (TiN, TiCN, AlTiN) takım ömrünü uzatır ve sürtünmeyi azaltarak kesme performansını artırır.
Parmak Frezeler
Parmak frezelerin çapları genellikle 1 mm'den 50 mm'ye kadar değişebilir. Helis açısı, ağız sayısı ve talaş kaldırma geometrisi, işlenecek malzemenin özelliklerine göre dikkatle seçilmelidir. Daha düşük helis açıları genellikle daha sert malzemelerde tercih edilirken, yüksek helis açıları yumuşak malzemelerde talaş tahliyesini kolaylaştırır.
Alın Frezeler
Alın frezeler, genellikle değiştirilebilir karbür insertlere sahiptir. Bu insertlerin geometrisi (örn. kare, üçgen, yuvarlak) ve kalitesi, işleme hassasiyeti ve yüzey kalitesini doğrudan etkiler. Farklı köşe radyüsleri ve talaş kırıcı geometrileri, çeşitli uygulamalar için optimize edilmiş sonuçlar sunar.
Takım Tutucular ve Pensler
Kesici takımların freze makinesine güvenli ve hassas bir şekilde bağlanması için takım tutucular ve pens sistemleri kullanılır. En yaygın takım tutucu standartları BT, CAT ve HSK'dır. BT ve CAT konik tutucular, yüksek tork iletimi sağlarken, HSK (Hollow Shank Taper) tutucular hem yüksek hız hem de rijitlik sunar. Pensler, takım tutucu içine takılarak farklı çaplardaki kesici takımları sıkıştırmak için kullanılır. ER pensler en yaygın olanlarıdır ve farklı sıkma kapasitelerine sahiptir. Hidrolik takım tutucular ve shrink fit tutucular, yüksek hassasiyet ve titreşimsiz çalışma gerektiren uygulamalarda üstün performans sergiler.
İş Parçası Bağlama Elemanları
İşlenecek parçanın tezgah tablasına doğru ve sağlam bir şekilde sabitlenmesi, işleme hassasiyeti ve güvenliği açısından hayati öneme sahiptir. Mekanik mengene, hidrolik mengene ve pnömatik mengene gibi çeşitli bağlama elemanları mevcuttur. Mengenenin çene genişliği, sıkma kuvveti ve tekrarlama hassasiyeti, işlenecek parçanın boyutlarına ve toleranslarına uygun seçilmelidir. Ayrıca, özel geometriye sahip parçalar için fikstürler ve modüler bağlama sistemleri de kullanılmaktadır.
Soğutma ve Yağlama Sistemleri
Frezeleme işlemleri sırasında oluşan ısıyı dağıtmak, takım ömrünü uzatmak ve talaş tahliyesini kolaylaştırmak için soğutma ve yağlama sistemleri kullanılır. Kesme sıvıları genellikle suya karışabilen emülsiyonlar veya sentetik yağlardır. Yüksek basınçlı soğutma sistemleri, özellikle zorlu malzemelerin işlenmesinde ve küçük çaplı delik delme işlemlerinde etkilidir. Minimum Miktar Yağlama (MQL) sistemleri, çevre dostu ve maliyet etkin bir alternatif sunarak çok düşük miktarda yağlayıcı kullanır.