Boru Flanşları Teknik Özellikleri
Boru Flanşları Tipleri ve Kullanım Alanları
Flanşlar, bağlantı şekillerine ve kullanım amaçlarına göre farklı tiplere ayrılır. Her tip, belirli uygulama gereksinimlerini karşılamak üzere tasarlanmıştır.
Kaynak Boyunlu Flanşlar Welding Neck Flanges
Yüksek basınçlı, yüksek sıcaklıklı veya kritik uygulamalarda tercih edilen bu flanşlar, boruya kaynaklanarak boru hattının bütünlüğünü sağlayan konik bir boyun yapısına sahiptir. Akış türbülansını en aza indirerek erozyon riskini azaltır ve radyografik muayeneye uygundur.
Kayar Flanşlar Slip On Flanges
Düşük basınçlı uygulamalarda kolay montaj avantajı sunar. Borunun flanş içine kaydırılıp hem içten hem dıştan kaynaklanmasıyla bağlanır. Maliyet etkin bir çözüm olup, yüksek titreşim ve şok yüklerinin olmadığı yerlerde kullanılır.
Kör Flanşlar Blind Flanges
Boru hattının ucunu kapatmak veya bir açıklığı geçici ya da kalıcı olarak tıkamak için kullanılır. Basınç testleri veya hat sonlarının mühürlenmesi gibi durumlarda vazgeçilmezdir. Yüksek basınçlara dayanabilir.
Dişli Flanşlar Threaded Flanşlar
Kaynak yapmanın tehlikeli veya pratik olmadığı düşük basınçlı ve düşük sıcaklıklı sistemlerde tercih edilir. Boru ucu, flanşın içindeki dişlere vida ile bağlanır. Genellikle küçük çaplı borularda kullanılır.
Lap Joint Flanşlar Lap Joint Flanşlar
Özellikle sık sökme takma gerektiren veya boru hattının döndürülmesi gereken uygulamalarda kullanılır. Bir stub end (kısa boru parçası) ile birlikte kullanılır ve flanşın kendisi boruya kaynaklı değildir, serbestçe dönebilir. Bu, cıvata deliklerinin hizalanmasını kolaylaştırır.
Soket Kaynaklı Flanşlar Socket Weld Flanşlar
Küçük çaplı, yüksek basınçlı sistemlerde kullanılır. Boru, flanşın soketine yerleştirilir ve dıştan tek bir filet kaynağı ile sabitlenir. Bu tip, boru hattında iç akışkan akışını pürüzsüz tutar ve yüksek sızdırmazlık sağlar.
Malzeme ve Basınç Sınıfları
Flanşlar genellikle karbon çeliği (ASTM A105, A350 LF2), paslanmaz çelik (ASTM A182 F304/304L, F316/316L) ve alaşımlı çelikten (ASTM A182 F5, F9, F11, F22) üretilir. Malzeme seçimi, çalışma sıcaklığı, akışkanın kimyasal yapısı ve korozyon direnci gibi faktörlere bağlıdır.
Basınç sınıfları, flanşın belirli bir sıcaklıkta dayanabileceği maksimum çalışma basıncını belirtir. ASME standardına göre Class 150, 300, 600, 900, 1500, 2500 gibi değerler kullanılırken, EN/DIN standardına göre PN6, PN10, PN16, PN25, PN40 gibi PN (Nominal Basınç) değerleri kullanılır. Bu sınıflandırmalar, sistemin güvenlik ve performansını doğrudan etkiler.
Flanş Yüzey Tipleri
Flanş yüzeyleri sızdırmazlık elemanları (contalar) ile uyum sağlayacak şekilde tasarlanmıştır.
Yüksek Yüzey Raised Face RF
En yaygın kullanılan tiptir. Conta alanı, cıvata daire çizgisinden daha yüksektir. Bu tasarım, contanın üzerine daha fazla basınç uygulayarak daha iyi bir sızdırmazlık sağlar.
Düz Yüzey Flat Face FF
Düşük basınçlı uygulamalarda veya dökme demir flanşlarla eşleştirildiğinde kullanılır. Tüm yüzey boyunca eşit bir conta basıncı dağılımı sağlar.
Ring Type Joint RTJ
Yüksek basınç ve yüksek sıcaklık uygulamalarında üstün sızdırmazlık sağlayan metalik contalar için özel olarak tasarlanmış yivli bir yüzeye sahiptir.