Teknoloji dünyasını yakından takip edenler, yapay zekadaki (YZ) hızlı gelişmelerin potansiyel krizlere yol açabileceği yönündeki endişeleri dile getiren önemli bir makaleyi hatırlayacaktır. Şubat ayında yayımlanan ve milyonlarca kez görüntülenen bu analiz, Wall Street'te de benzer bir korkunun filizlenmesine neden oldu. Makale, YZ teknolojisinin sadece bir yükseliş hikayesi olmadığını, aynı zamanda yazılım mühendisliği gibi yatırımcıların gözbebeği olan sektörleri kökten sarsma potansiyeli taşıdığını vurguluyordu. Ancak bu gelişmeler yaşanırken, dönemin ABD Başkanı Donald Trump'ın kişisel yatırım hesaplarındaki hareketler de dikkat çekiciydi.
Başkan Trump'ın yatırım hesaplarının, Trump Organization sözcülüğüne göre üçüncü taraf finansal kuruluşlar tarafından yönetildiği ve tüm yatırım kararlarında bu kuruluşların tek yetkili olduğu belirtiliyor. Yapılan açıklamalara göre, Trump veya ailesinin bu yatırım kararlarında herhangi bir rolü bulunmuyor. Ancak, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na sunulan işlemlere ilişkin belgeler, bu durumun geleneksel başkanlık uygulamalarından farklılık gösterdiğini ortaya koyuyor. Bu raporlar, başkanlık görevindeyken bireysel hisse senedi alım satımı yapan bir başkanın varlığına işaret ederek, etik konuları ve piyasa üzerindeki potansiyel etkileri açısından önemli tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Yönetici Hesabındaki Dikkat Çeken Hamleler ve YZ Yatırımları
Trump'ın Portföyündeki Büyük Değişimler
10 Şubat'ta, Trump'ın yatırım hesabında o çeyreğin en büyük işlemleri gerçekleşti. Microsoft, Amazon ve Meta gibi yapay zeka alanında öncü konumda bulunan teknoloji devlerinin hisselerinde 5 milyon ila 25 milyon dolar arasında satış yapıldığı bildirildi. Bu hamleler, YZ'nin yükselişine fon sağlayan büyük şirketlere karşı bir riskten korunma stratejisi olarak yorumlandı. Goldman Sachs'ın tahminlerine göre, YZ ile ilgili yatırımlar S&P 500 endeksinin bu yılki kazanç büyümesinin yaklaşık %40'ını oluşturuyor. Bu bağlamda, bu denli büyük ölçekli satışlar, piyasada çeşitli yorumlara neden oldu.
Eş zamanlı olarak, aynı dönemde Trump'ın hesabının, Shumer'ın makalesinde bahsettiği 'SaaSpocalypse' senaryosuna yönelik bir yatırım yaptığı gözlemlendi. ServiceNow, Adobe, Workday ve PTC gibi yazılım şirketlerinin hisselerine yatırım yapıldı. Bu şirketler, Shumer'ın makalesinin viral olmasının ardından sert düşüşler yaşamıştı. Yatırımların çoğu 1 milyon ila 5 milyon dolar aralığında gerçekleşti. Ayrıca, YZ ekosisteminin 'kazma ve kürek' tedarikçileri olarak görülen Nvidia, Broadcom gibi çip üreticilerine ve Dell, CDW, Jabil gibi donanım, dağıtım ve üretim şirketlerine de yatırım yapıldığı raporlarda yer aldı. Synopsys gibi çip tasarım yazılımı alanındaki şirketlere yapılan yatırımlar da dikkat çekiciydi.
Otomatik Yatırım Süreçleri ve Etik Tartışmalar
Trump Organization sözcüsü, işlemlerin 'otomatik yatırım süreçleri ve sistemleri' aracılığıyla gerçekleştirildiğini ve Başkan Trump'ın, ailesinin veya şirketin belirli yatırımların seçiminde, yönlendirilmesinde veya onaylanmasında rol oynamadığını belirtti. Beyaz Saray'dan bir sözcü ise Trump'ın varlıklarının 'çocukları tarafından yönetilen bir tröstte' olduğunu ve herhangi bir çıkar çatışması bulunmadığını ifade etti. Ancak, bu üçüncü taraf kuruluşların 'tek ve münhasır yetkiye' sahip olduğu yönündeki açıklama ile Trump Organization'ın beyanı arasında bir gerilim olduğu yorumları yapıldı.
Bir başkanın aktif bir kamu piyasası portföyüne sahip olması, modern başkanlık tarihinde bir ilk olarak öne çıkıyor. 14 Mayıs'ta Kamu Etik Ofisi tarafından yayımlanan bu rapor, ilk üç ayda (2026'nın ilk çeyreği) hesaptan yapılan 3.642 bireysel işlemi ve yaklaşık 220 milyon ila 750 milyon dolar arasındaki işlem hacmini ortaya koyuyor. Raporda işlemin hisse senedi, tahvil veya ETF olup olmadığı her zaman net olarak belirtilmese de, başkanlık etik kuralları açısından yeni bir emsal teşkil ettiği düşünülüyor. Eski Beyaz Saray Etik Danışmanı Richard Painter, bu durumun 'olağandışı' olduğunu belirterek, başkanların kamuoyunu etkileyebilecek bilgilerle bu tür alım satımlar yapmasının etik sınırlarını zorlayabileceğini vurguladı.
Küresel Gelişmeler ve Yatırım Stratejileri
Yayınlanan belgeler, Trump'ın hesabındaki büyük işlemlerin, küresel olaylara paralel hareket ettiğini de gösteriyor. Örneğin, 12 Ocak'ta Trump'ın İran petrolüne uygulanan gümrük vergilerini açıkladığı gün, Vanguard Dividend Appreciation ETF'deki pozisyonun satıldığı görülüyor. Bu ETF, geniş bir mavi çip şirketleri sepetini içeriyordu ve bu satış, ABD borsalarından bir çıkış olarak değerlendirildi. Aynı gün, Microsoft, Amazon ve Meta gibi büyük teknoloji şirketlerindeki satışlar da dikkat çekiciydi.
İran ile yaşanan gerilimler sırasında, Trump'ın yatırım hesabı altın ve tahviller gibi güvenli limanlara yöneldi. 4 Mart'ta, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasıyla birlikte, hesap iShares U.S. Treasury Bond ETF'ye yatırım yaptı. Ertesi gün, iShares Gold Trust ve enerji ile Kanada borsalarına yönelik ETF'ler de alındı. Bu hareketler, küresel belirsizlik ortamında riskten korunma eğilimini güçlendirdi. Ayrıca, Mart ayı boyunca Avrupa, Japonya, Kanada ve gelişmekte olan piyasalara yönelik çeşitli ETF'lere yapılan yatırımlar da uluslararası alanda çeşitlendirme stratejisini ortaya koydu.
'Önce Borsa, Sonra Trump' Dönemi
Bazı durumlarda, Trump'ın hesabı, başkanın kamuoyuna duyurduğu şirketlerin hisselerini önceden alım satım yapmış gibi görünüyor. Örneğin, 10 Şubat'ta Dell hisseleri alınmış ve Mart ayında da alımlar devam etmişti. Başkan Trump, 8 Mayıs'ta Beyaz Saray'da yaptığı bir konuşmada izleyicilere 'gidip Dell alın' tavsiyesinde bulundu. Bu açıklamanın ardından Dell hisseleri o hafta %24'e yakın bir artış göstererek tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Benzer bir durum Intel hisselerinde de yaşandı. Hesap Mart ayı boyunca Intel hisselerini biriktirdi. 30 Nisan'da Trump, Truth Social platformunda 'Intel hissesi yükselmeye devam ediyor' şeklinde bir paylaşım yaptı. Bu paylaşımın ardından Intel hisseleri mesai sonrası %3 değer kazandı. Bu tür işlemler, başkanın kamuoyuna yönelik açıklamaları ile kişisel yatırım hareketleri arasındaki potansiyel etkileşimi sorgulatıyor.
Küçük Yatırımlar ve Kripto Varlıklar
Hesap, daha küçük ölçekli piyasa hareketlerine de duyarlılık gösterdi. 28 Ocak'ta ulusal yumurta kıtlığı sırasında, ülkenin en büyük yumurta üreticisi olan Cal-Maine Foods'un hisseleri alındı ve iki ay sonra daha yüksek bir değerle satıldı. 2 Şubat'ta, Kura Sushi USA'ya 1 milyon ila 5 milyon dolar arasında yatırım yapıldı. Ayrıca, Coinbase, Robinhood gibi kripto para borsalarına ve ilgili şirketlere yönelik işlemler de raporlarda yer aldı. Kumar ve spor bahisleri ile ilgili şirketlere yapılan işlemler de çeyrek boyunca devam etti.
Richard Painter, sunulan 113 sayfalık raporun eksik olabileceği konusunda uyardı. 278-T formu yalnızca başkanın kişisel hesabındaki işlemleri kapsıyor; Trump'ın kontrolündeki çok sayıda LLC ve şirketin işlemlerini içermiyor. Açıklama kuralları kurumsal düzeyde şeffaflık sağlamadığı için, 'çok eksik bir açıklama tablosuna bakıyoruz' dedi. Bu durum, başkanlık varlıklarının şeffaflığı ve etik yönetimi konusunda daha fazla tartışmaya yol açma potansiyeli taşıyor.
Etki Analizi
Donald Trump'ın aktif olarak bireysel hisse senetlerinde işlem yapan bir başkan olması, ABD'de başkanlık varlıklarının yönetimi konusunda yeni bir dönemin başlangıcını temsil ediyor. Bu durum, sadece etik tartışmaları alevlendirmekle kalmayıp, aynı zamanda başkanların piyasa üzerindeki potansiyel etkileri ve çıkar çatışmaları konularında daha sıkı regülasyon ve şeffaflık taleplerini de beraberinde getirebilir. Yapay zeka gibi hızla gelişen ve piyasaları derinden etkileyen sektörlerdeki bu tür işlemlerin, hem yatırımcılar hem de politika yapıcılar için yakından takip edilmesi gereken bir alan haline geldiği açıktır. Özellikle, bir başkanın sözleri ve kararlarının doğrudan finansal piyasalara yansıma potansiyeli, sistemin güvenilirliği ve adilliği hakkında önemli soruları gündeme getiriyor.
