Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna'daki savaşın ülkesinin ekonomisini çöküşün eşiğine getirdiği yönündeki Batı'nın eleştirilerini reddederek, ekonominin ayakta olduğunu savundu. Cuma günü Rusya'nın önde gelen ekonomik forumunda konuşan Putin, Batı'nın ülkesinin ekonomik motorunun durduğu yönündeki iddialarını küçümseyerek, Rusya'nın "egemen bir ekonomi" izlediğini ve uluslararası finansal mimarinin yeniden şekillenmesi gerektiğini belirtti. Batı'nın uyguladığı tek taraflı yaptırımların küresel ekonomiyi ve finansmanı baltaladığını iddia eden Putin, Rus varlıklarının dondurulmasının dolar ve euro gibi uluslararası para birimlerinin itibarını geri dönülmez biçimde etkilediğini vurguladı. Herhangi bir ülkenin ABD doları veya euro cinsinden meşru varlıklarına erişimini kaybedebileceği gibi, Batı finansal ve ödeme sistemlerinden de dışlanabileceği uyarısında bulundu.
Putin, Rusya'nın küresel değişimleri sadece bir tehdit olarak değil, aynı zamanda büyük fırsatlar olarak gördüğünü ve bu fırsatlardan yararlanmak için hızlı ve pragmatik hareket etmeyi hedeflediklerini dile getirdi. Batılı ülkelerin yüksek kamu borçlarının küresel güveni sarstığını öne sürdü ve modern, esnek ve sorumlu, risk, yasak ve bariyerlerden arınmış bir finansal mimariye ihtiyaç duyulduğunu savundu. Rusya'nın ekonomik yavaşlamasını hafife alan lider, makroekonomik istikrarı vurgulayarak, ülkenin kamu borcunun Batı ülkelerine kıyasla çok düşük olduğunu ve bütçe açığının daha dar olduğunu belirtti. Bu açıklamalar, Rusya'nın Ukrayna cephesinde toprak kayıpları yaşadığı ve Kırım'da akaryakıt sıkıntılarının yaşandığı bir dönemde geldi.
Rus Ekonomisinin Güncel Durumu ve Finansal Baskılar
Rusya'nın en önemli ekonomik forumunda Putin'in bu açıklamaları yaparken, paese Rusya Maliye Bakanlığı ve Merkez Bankası'nın, Kremlin'in savunma harcamalarını mevcut hızda sürdürmesi halinde hükümetin bütçe açığının tehlikeli seviyelere yükseleceği yönündeki projeksiyonları da basına yansıdı. Bloomberg'in haberine göre, bu uyarılar, Putin'in cephede giderek artan aksilikler yaşadığı ve savaşın seyrinin Ukrayna lehine döndüğü bir dönemde geldi. Ukrayna ordusunun son iki ayda karadan toprak kazanmaya devam ettiği ve Mayıs ayından bu yana Putin'in güçlerinden daha fazla araziyi geri aldığı belirtiliyor. Verilere göre, Ukrayna ay içinde net 282 kilometrekarelik alanı geri alırken, Kiev ülkenin güney ve doğusundaki savaş alanlarında ilerleyen şansını kutluyor.
Bu gelişmelere rağmen, Kremlin komşusunu bombalamaya devam ediyor. Son bir gecede düzenlenen füze ve drone saldırılarında en az 11 kişi öldü, onlarca kişi yaralandı ve bazıları enkaz altında kaldı. İçeride ise savunma harcamalarında kesintiler öneriliyor ve yetkililer, bir çözüm bulunmadan Rusya'nın gerilmiş mali durumunu düzeltmenin zor olacağını belirtiyor. Ancak, politika yapıcılar arasında anlaşmazlıklar da mevcut. Üst düzey Savunma Bakanlığı yetkilileri ve bazı Kremlin yetkilileri, Putin'in savaş hedeflerini yerine getirme taahhüdüyle savunma harcamalarının kesintilerden korunması gerektiğini savunuyor. Bu kesintilerin, askeri sözleşmelere bağımlı çok sayıda işletmeyi olumsuz etkileyeceği gerekçesiyle ekonomiye ciddi zarar vereceği endişesi dile getiriliyor. 
Savunma Harcamaları ve Bütçe Açığı Tartışmaları
Savunma harcamalarının kesintiye uğraması yönündeki tartışmalar sürerken, Putin'in Maliye Bakanlığı yetkililerine savunma harcamalarını düşünmeden önce bütçenin diğer alanlarında tasarruf kaynakları bulmaları talimatını verdiği bildirildi. Konuya aşina kaynaklar, bu endişelerin ölçeğinin daha önce kamuoyuna açıklanmadığını belirtiyor. Putin'e yakın hükümet çevrelerinden edinilen bilgiye göre, Savunma Bakanlığı'nın ek finansman talep ettiği ve savunma harcamalarının, üç trilyon rubleyi (yaklaşık 31 milyar sterlin) bulabilecek bir bütçe açığını kapatmak için bu yıl daha da artması gerekebileceği ifade ediliyor. Putin'in geçen yıldan bu yana artan mali baskılar hakkında bilgilendirildiği ve mevcut zorlukların kendisi için sürpriz olmadığı belirtiliyor. Tüm büyük bütçe konularında son söz Putin'e ait olduğundan, harcama kesintilerinin ölçeğine ilişkin nihai karar başkanın yetkisindedir.
2026 yılı bütçesi üzerinde çalışmalara başlandığında, yetkililer ikinci yarısında 1.2 ila 1.5 trilyon rublelik bir finansman açığı ortaya çıkabileceğini zaten biliyorlardı. Bu fonların, askeri harcama ihtiyaçları arttığında kullanılması bekleniyordu. ABD-İran çatışması öncesinde başlayan harcama öncelikleri üzerine tartışmalar, o zamandan beri devam etmekte olup, Putin ve üst düzey yetkililer tarafından aktif olarak değerlendirilmektedir. Bu görüşmeler, Rus ekonomisinin tam ölçekli savaşın beşinci yılında artan baskılarla karşı karşıya kalması ve Kremlin'i zorlu finansal ve siyasi seçimler yapmaya zorlamasıyla ilgili artan endişeleri yansıtmaktadır. Konuya aşina olanlar, İran'daki çatışmanın körüklediği yüksek petrol fiyatlarının kalıcı bir çözüm sunmasının olası görünmediğini belirtiyorlar. Görüşlerine göre, ekonomiye anlamlı bir destek sağlamak için ham petrolün en az bir yıl boyunca varil başına 100 doların üzerinde kalması gerekiyor. Bununla birlikte, bu durumun bile ekonomik büyüme, enflasyon ve bankacılık sektörünü etkileyen daha derin yapısal sorunları çözmeyeceği savunuluyor. 
Ekonomik Büyüme Tahminleri ve Jeopolitik Etkiler
Ekonomi Bakanlığı'nın 2028 yılına kadar uzanan üç yıllık bütçe çerçevesine göre, savunma harcamalarının büyük ölçüde değişmeden kalması bekleniyordu. Son yıllarda silah üretimindeki büyük artışı desteklemek için yaklaşık yüzde 30 oranında artan savunma harcamalarının ardından, devlet savunma sözleşmelerine bağımlı sanayilerin 2026'da sadece yüzde 4 ila 5 büyümesi öngörülüyordu. Aralık ayında büyüme tahminini düşüren Rusya, resesyona doğru sürükleniyor. Ekonomi Bakanlığı, bu yıl gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 0.4 genişlemesini bekliyor, bu da daha önceki yüzde 1.3'lük tahminin altında.
Bu kötüleşen tahmin, Putin'in nisan ayında ekonominin neden kötü performans gösterdiğine dair yetkililerden yanıt istemesinin ardından geldi. Ekonominin sorunlarla karşılaştığının kabul edilmesi, yetkililerin bir yavaşlamayı önleyemediği konusundaki öfkesini işaret ediyor gibiydi. Rusya'nın bütçe açığı, Orta Doğu'daki çatışmayla bağlantılı petrol gelirlerindeki artışa rağmen benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştı. Resmi veriler, yılın ilk dört ayındaki açığın GSYİH'nın yüzde 2.5'ine denk gelen 5.9 trilyon rubleye tırmandığını gösteriyor; bu rakam, hükümetin tüm yıl için belirlediği hedefin yaklaşık yarısı kadar. Bütçe, son dört yılda her yıl açık verdi ve 2025'te 5.6 trilyon rublelik bir açık kaydedildi. Mevcut açık, 2020'deki pandemi sırasında kaydedilen GSYİH'nın yüzde 3.8'inin altında kalsa da, Rus ekonomisi şu anda yaptırımların yarattığı çok daha büyük bir baskı altında faaliyet gösteriyor ve Ulusal Refah Fonu'ndaki likit rezervler, Ukrayna'nın işgali öncesindeki seviyelere kıyasla yaklaşık yüzde 60 oranında azaldı. Yetkililer, mevcut bütçeyi, açığın hafif daralması ve askeri harcamaların kademeli olarak azaltılması gibi nispeten temkinli varsayımlara dayandırdılar. Mali disiplini sürdürmek ve ülkenin bütçe kuralına uymak amacıyla hükümet, savaş harcamalarıyla gerilmiş bir ekonomiyi soğutmaya yönelik daha geniş bir çabanın parçası olarak bu yıl vergi artırımları getirdi. Savaş için müzakere edilmiş bir çözümün mali baskıları hafifleteceği beklentileri gerçekleşmedi. Sonuç olarak, politika yapıcılar şimdi harcamaları azaltarak veya ek gelir kaynakları belirleyerek bütçe açığını kapatma zorluğuyla karşı karşıya.
